Huizen is geen traditioneel vissersdorp zoals bijvoorbeeld Spakenburg en Volendam, zoals het wapen
van Huizen ook al aangeeft, een Huizer melkmeisje die twee emmers draagt, wat aangeeft dat het zich vooral
bezighield met veeteelt en landbouw, tot 1682 werd zelfs de haven van Naarden gebruikt als thuisbasis voor de
Huizer schepen maar door de aanleg van de vestingwerken werd deze haven gedempt waardoor de Huizer vissers op
zoek moesten naar een alternatief. In eerste instantie werd dit gevonden voor de kust van Huizen. Door het
geleidelijk aflopen van het strand van Huizen was er de mogelijkheid om tot ver in het water door te lopen,
soms zelfs tot zo'n 500 meter, hierdoor was het voor de schepen mogelijk voor de kust voor anker te gaan en
met behulp van paard en wagen de vracht te lossen en aan land te brengen om vandaar vervoerd te worden naar
omliggende dorpen.. Door de afwezigheid van het zogenaamde "stapelrecht", het recht om koopwaar te verhandelen
voor het doorgevoerd werd, was deze manier van werken in feite illegaal maar werd dit uiteindelijk in 1807
toch goedgekeurd door koning Lodewijk Napoleon.
Reeds vanaf 1829 werden activiteiten opgezet om tot een eigen haven te komen maar pas in 1851 kwam er vaart in.
Doordat een aantal vissers het plan opgevat hadden om zelf een deel van de financiering voor hun rekening te nemen
met een bijdrage van de provincie en het Rijk kon de aanleg van de haven van start gaan. Het ontwerp van de haven
kwam van de hand van ir. Van Diggelen, de aanleg van de haven werd gegund aan aannemer J. Swets voor FL
84.000,=.
De lengte van de haven werd zo'n 300 meter en de breedte 35 meter, langs de vaargeul door de flauwe bocht "de
Elleboog" genaamd lagen twee geleidedammen waarvan de westelijke dam zo'n 700 meter ver de zee in liep, aan het
eind van "de pier" stond een havenlicht opgesteld, onder andere als markeerpunt voor terugkerende schepen.
Anders dan andere zuiderzeehavens, waar de haven onderdeel is van het dorp, ligt de haven van Huizen aan de
buitenrand van het dorp, toch is dit voor de groei van de visserij in Huizen geen belemmering geweest. In 1850
waren 103 schepen actief op een inwoneraantal van 2665, rond 1875 was dit gestegen naar zo'n 145 botters en in 1887
zelfs naar 171 botters, het inwoner aantal was in 1900 gestegen naar 4647.
Ondernemend als Huizers zijn kwamen hierdoor ook nevenactiviteiten tot bloei. Schepen hadden onderhoud nodig waar scheepswerven voor gebouwd werden, dit werd in de periode vóór
de eigen haven uitbesteed aan onder andere de werven van Monnickendam en Muiden, netten moesten onderhouden
worden bij de taanderijen, tanen is het bewerken van de visnetten waardoor rotting van de netten wordt
tegengegaan, de vis werd direct aan de wal schoongemaakt en gerookt in de rokerijen, de manden, die onder
andere gebruikt werden voor het verzenden van de vers gerookte bokking naar Duitsland, werden vervaardigt in
de mandenmakerijen, en in 1907 werd er aan de haven zelfs een visafslag geopend.
Een aantal karakteristieke panden herinneren nog aan deze periode, waaronder restaurant "De Haven van Huizen",
gevestigd in een voormalige haringrokerij. In 1854 had Huizen zelfs 18 van deze rokerijen, de zogenaamde "hangen",
hier werden de vers gevangen haringen gerookt en verkocht als bokking. Veel van deze rokerijen stonden langs de
Havenstraat, de straat die de haven met het dorp verbindt. De vissergezinnen woonden over het algemeen ook het
dichtst bij de haven in het noordelijk deel van het dorp genaamd " 't Noorderainde". De boerderijen, voor de
landbouw en veelteelt, waren verdeeld over het andere deel van het
dorp.
Huizen is geen traditioneel vissersdorp zoals bijvoorbeeld Spakenburg en Volendam, zoals het wapen
van Huizen ook al aangeeft, een Huizer melkmeisje die twee emmers draagt, wat aangeeft dat het zich vooral
bezighield met veeteelt en landbouw, tot 1682 werd zelfs de haven van Naarden gebruikt als thuisbasis voor de
Huizer schepen maar door de aanleg van de vestingwerken werd deze haven gedempt waardoor de Huizer vissers op
zoek moesten naar een alternatief. In eerste instantie werd dit gevonden voor de kust van Huizen. Door het
geleidelijk aflopen van het strand van Huizen was er de mogelijkheid om tot ver in het water door te lopen,
soms zelfs tot zo'n 500 meter, hierdoor was het voor de schepen mogelijk voor de kust voor anker te gaan en
met behulp van paard en wagen de vracht te lossen en aan land te brengen om vandaar vervoerd te worden naar
omliggende dorpen.. Door de afwezigheid van het zogenaamde "stapelrecht", het recht om koopwaar te verhandelen
voor het doorgevoerd werd, was deze manier van werken in feite illegaal maar werd dit uiteindelijk in 1807
toch goedgekeurd door koning Lodewijk Napoleon.
Schepen hadden onderhoud nodig waar scheepswerven voor gebouwd werden, dit werd in de periode vóór
de eigen haven uitbesteed aan onder andere de werven van Monnickendam en Muiden, netten moesten onderhouden
worden bij de taanderijen, tanen is het bewerken van de visnetten waardoor rotting van de netten wordt
tegengegaan, de vis werd direct aan de wal schoongemaakt en gerookt in de rokerijen, de manden, die onder
andere gebruikt werden voor het verzenden van de vers gerookte bokking naar Duitsland, werden vervaardigt in
de mandenmakerijen, en in 1907 werd er aan de haven zelfs een visafslag geopend.
