Geschiedenis
De Molen
van Huizen
Lang geleden was Huizen ook in het bezit van een aantal molens, de laatste molen die gebouwd is in
de 17e eeuw, is sinds 1916 verdwenen uit het dorpsbeeld. Deze molen was van het type Standerdmolen en werd
voornamelijk gebruikt voor het malen van graan en daardoor ook wel korenmolen genoemd.
De molen was gebouwd op een heuvel genaamd De Molenberg, dit was in die tijd het hoogste punt in het noordelijk
deel van het dorp. De Molenberg was omgeven door de Hellingstraat, Visserstraat, Taandertraat en de straat genaamd
Molenberg.
Het ontleent de naam Standerdmolen aan de verticale eikenhouten spil die zich binnenin de molen bevindt waaromheen
het molenhuis of de molenkast in zijn geheel te draaien is en afhankelijk van de windrichting verdraaid kan
worden.
In de molenkast zit de complete aandrijving en de maalstenen. Deze kast steunt op de standerd die tot beneden
doorloopt. Aan de achterzijde is vaak een kapje te zien waaronder een door de wind aangedreven hijsas voor zakken
graan en meel zit (het luiwerk). De wieken van de Huizer molen waren 22 meter lang en de wiekenas, de as waaraan de
wieken verbonden waren was 4.5 meter lang. Aan de zijkanten van de molenkast waren diverse openingen, de molenaar
kon hierdoor tijdens zijn werkzaamheden in de molen o.a. de weersgesteldheid in het oog houden.
Men spreekt bij een standerdmolen van een gesloten of open standerdmolen, afhankelijk van het feit of het
ondergedeelte geheel gesloten dan wel open is. De molen van Huizen was van het gesloten type, hierdoor kon de
ruimte gebruikt worden voor het opslaan van een kleine voorraad graan. Door de beperkte ruimte in de houten kast
had de standerdmolen maar een beperkte productiecapaciteit. Vanaf de 18e eeuw werden veel standerdmolens afgebroken
en vervangen door grotere en vaak hoger gebouwde molens. Deze laatsten waren minder onderhoudsgevoelig en hadden
ruimte voor meerdere koppels maalstenen en meer capaciteit voor opslag van graan en meel.
In 1915 wordt de molen door de laatste eigenaar verkocht aan de gemeente die het op hun beurt in 1916 weer verkopen
aan het Openluchtmuseum in Arnhem, waar het vanaf 1917 te bezichtigen was, de molen heeft sindsdien verschillende
restauraties meegemaakt waarvan de laatste grote gerealiseerd werd in 1976. De Molenberg is rond 1920 afgegraven
voor nieuwbouw, waarbij het zand op diverse manieren hergebruikt. Nu, anno 2006, is er op de voormalige plek van de
woning vooral woningbouw met een deel bedrijfsterrein.
Meer informatie over Het Openluchtmuseum vind u hier.
|